|
Avrupa Birliği’nin
bilimsel araştırma ve teknoloji geliştirme kapasitesini artırmak, bu yolla
sosyal ve ekonomik kalkınmayı sağlamak amacıyla yürüttüğü, ilki 1984
yılında yürürlüğe giren Çerçeve Programlar, diğer birçok Topluluk programı
gibi amaçları ve bütçesi ile belli bir dönem için tasarlanmış, çok yıllı
programlardır.
Çerçeve Programlarının bütçesi, üye ülkelerin katma değer vergisi yoluyla
yaptıkları katkıların yanı sıra, ortaklık anlaşması imzalamış ülkelerin
GSYİH’ları oranında ödedikleri katılım paylarından oluşmaktadır.
Avrupa çapında araştırmaların desteklenmesinin başlıca aracı olan Çerçeve
Programlar, Birliğin araştırma geliştirme temelinin güçlendirilmesi ve üye
ülkeler arasında bilimsel ve teknolojik işbirliğinin geliştirilmesine
katkıda bulunmakla birlikte, ilk beş çerçeve programı kapsamında yürütülen
projeler Avrupa düzeyinde faaliyetlerin bütünleşmesine yeterince katkıda
bulunamamıştır.
Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya’nın bilim ve teknoloji alanında
katettiği yolun oldukça gerisinde kalan AB, Birliğin araştırma politikasını
gözden geçirerek, bilimsel mükemmeliyet ve rekabet edebilirliği sağlamak amacıyla,
araştırmaya dahil olan ilgili tarafların tümünün katılımıyla bir “Avrupa
Araştırma Alanı (ERA)” yaratılmasını hedeflemiştir. 2002-2006 yıllarında
yürürlükte olacak Altıncı Çerçeve Programı’nın temel hedefi de, Avrupa’yı
2010 yılında dünyanın en dinamik ve rekabet gücü en yüksek bilgi ekonomisi
haline getirmeyi amaçlayan ERA’nın gerçekleştirilmesine katkıda
bulunmaktır.
EURATOM programı hariç 16.3 milyar Euro’luk bütçeye sahip olan ve Kasım
2002’de Brüksel’de yapılan açılış konferansıyla resmen başlayan Altıncı
Çerçeve Programı’nın ilk proje teklif çağrıları Aralık 2002’de yapılmıştır.
Program kapsamında araştırmacıların hareketliliği de dahil olmak üzere pek
çok alanda destek verilecek; ayrıca aşağıda belirtilen 7 temel öncelikli
alanda araştırmalar desteklenecektir. Bu öncelikli alanlara ayrılan toplam
bütçe 12 milyar Euro’dur.
· Yaşam bilimleri, genom bilim ve sağlık için biyoteknoloji
· Bilgi toplumu teknolojileri
· Nanoteknoloji ve nanobilimler, bilgi tabanlı çok fonksiyonlu malzemeler,
yeni üretim süreçleri ve araçları
· Havacılık ve uzay
· Gıda kalitesi ve güvenilirliği
· Sürdürülebilir kalkınma
· Bilgiye dayalı toplumda yurttaşlık ve yönetişimdir.
Önceki çerçeve programlardan farklı olarak tasarlanan Altıncı Çerçeve
Programı’nda, iki yeni uygulama aracına yer verilmiştir. Bunlar, Ar-Ge
yönetiminin etkinleştirilmesi ve kaynakların verimli kullanılması amacıyla
tasarlanmış, açıkça belirlenmiş hedeflere uygun olarak yürütülecek
“Bütünleşik Projeler” ve insan gücü ve fiziksel altyapının verimli
değerlendirilmesi amacıyla üniversiteler, araştırma merkezleri veya
sanayide mevcut araştırma kapasitesinin bütünleştirildiği ve
işbirliklerinin geliştirildiği “Mükemmeliyet Ağları”dır. Her iki uygulama
aracı kapsamında gerçekleştirilecek projeler gerek ortak sayısı, gerekse
bütçe açısından büyük, bu sebeple de yönetilmesi güç projelerdir. Bunlara
ek olarak Özel Hedefli Araştırma Projeleri (STREP), Eşgüdüm Eylemleri (CA)
ve Özel Destek Eylemleri (SSA) olarak adlandırılan daha küçük bütçeli ve
daha az ortaklı projeler de yürütülebilmektedir.
PROJE HAZIRLAMA SURECİ
Üniversiteler, araştırma merkezleri, sanayi ve KOBİ’ler başta olmak üzere
her tüzel ve/veya gerçek kişinin katılabildiği programa proje sunumu,
Komisyon tarafından yayınlanan “proje teklif çağrıları” kapsamında
yapılmaktadır. Çağrılar AB Resmi Gazetesi’nde yayınlanmakta ve her çağrıya
ait çalışma programları ve başvuru dokümanlarına internet üzerinden
erişilebilmektedir (http://www/cordis.lu/fp6/calls.htm). Çağrı metinlerinde
ve çalışma programlarında, hangi dönemde ve hangi spesifik konularda proje
sunulabileceği gibi konular başta olmak üzere, başvurulara yönelik her
türlü bilgiye yer verilmektedir.
Projelerin en az 2’si üye ve/veya asosye ülke olmak üzere, en az 3 ortaktan
oluşması gerekmektedir. Bununla birlikte, yeni uygulama araçları kapsamında
yürütülecek projelerin büyük çaplı projeler olması nedeniyle, ortak
sayısının 8-9 olması önerilmektedir.
Proje başvurularının doğrudan Avrupa Komisyonu’na yapıldığı programda,
başvuruların yapılacağı açık adresler ilgili proje teklif çağrısında
belirtilmektedir. Projelerin Komisyon’a sunumu, “Elektronik Teklif Sunum
Sistemi (EPSS)” aracılığıyla da yapılabilmektedir. Bağımsız uzmanlarca
yapılan proje değerlendirmeleri sonucunda Komisyon, kabul edilen proje
sahipleriyle kontrat görüşmeleri yapmaktadır. Bu görüşmelerin de başarılı
geçmesi halinde katılımcılar ve Komisyon arasında yapılan kontrat ile proje
desteklenmeye hak kazanmaktadır.
Not: Yukarıdaki bilgiler Tübitak'ın web
sitesinden alınmıştır.
|
